उच्चपदस्थ व्यक्ति अब बैङ्कको निगरानीमा

विश्वास रेग्मी

काठमाडौँ, असार ३१ गते । उच्च ओहोदामा रहेका व्यक्तिले खाता खोल्दा अथवा कारोबार गर्दा उनीहरूको पहिचान हुने गरी विशेष संयन्त्र बनाउन नेपाल राष्ट्र बैङ्कले बैङ्क तथा वित्तीय संस्थालाई निर्देशन दिएको छ । सम्पत्ति शुद्धीकरण तथा आतङ्कवादी क्रियाकलापमा वित्तीय लगानी निवारणसम्बन्धी शुक्रबार निर्देशन जारी गर्दै केन्द्रीय बैङ्कले नयाँ आर्थिक वर्षदेखि उच्च पदस्थ व्यक्तिको यकिन गर्नुपर्ने प्रावधान थप गरेको हो । यो निर्देशनसँगै उच्च पदस्थ व्यक्तिको आर्थिक कारोबारप्रति बैङ्कले निगरानी राख्नुपर्ने भएको छ ।
राष्ट्र बैङ्कले ग्राहकले खाता खोल्दा, उनीहरूसँग  कारोबार गर्दा र विवरण नियमित रूपले अद्यावधिक गर्दा उच्च पदस्थ व्यक्ति पहिचान हुने संयन्त्र स्थापना गर्नुपर्ने निर्देशन गरेको हो । उच्च पदस्थ व्यक्ति थपघट भएको अवस्थामा तथा पनि त्यसको जानकारी लिन सकिने संयन्त्र बैङ्कले बनाउनुपर्ने राष्ट्र बैङ्कको निर्देशन छ । उच्च पदस्थ व्यक्तिसँगै उनीहरूको परिवार पहिचान हुने तथा पदीय हैसियत र संलग्नता बमोजिमको जोखिम पहिचान हुने संयन्त्र बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाले व्यवस्था गर्नुपर्नेछ । Nepal-Rastra-Bank
बैङ्क तथा वित्तीय संस्थाले उच्च पदस्थ व्यक्तिको पहिचान गर्दा सूचना लिनेदेखि लिएर सार्वजनिक रूपमा सूचना ग्रहण गर्न सक्ने, सामाजिक सञ्जालमा उपलब्ध सूचनाको विश्लेषण गर्ने र व्यावसायिक रूपमा उपलब्ध तथ्याङ्क पनि लिन सक्नेछन् । यसरी सूचना राख्दा उच्च पदस्थ व्यक्ति पदबाट अवकाश भएको वा मुक्त भएको मितिले पाँच वर्षसम्म कायम राख्नुपर्ने निर्देशन राष्ट्र बैङ्कको छ ।
उच्च पदस्थ बाहेक राष्ट्र बैङ्कले बैङ्क तथा वित्तीय संस्थामा कारोबार गर्ने ग्राहकको पहिचान संयन्त्र स्थापना गर्न पनि निर्देशन दिएको छ । बैङ्कसँग कारोबार गर्ने वास्तविक धनीको पहिचान गरेर त्यससँग सम्बन्धित कारोबार पनि पाँच वर्ष अभिलेख राख्नुपर्ने नयाँ प्रावधान गरिएको छ । त्यस्तै विद्युतीय माध्यमबाट कारोबार गर्ने ग्राहक, उच्च नेटवर्थ भएको ग्राहक, सम्पत्ति शुद्धीकरण तथा आतङ्कवादी गतिविधिसम्बन्धी अपराधमा लगानी गर्न सक्ने आधार देखिएका ग्राहक, नगदको बढी प्रयोग हुने व्यवसायमा संलग्न ग्राहक र भ्रष्टाचार कर छली लगायत अन्य आपराधिक कार्यका आधारमा उच्च जोखिममा रहेका मुलुकका ग्राहकलाई पनि पहिचान गर्न वृहत ग्राहक पहिचान पद्धति बैङ्कले अवलम्बन गर्नुपर्ने राष्ट्र बैङ्कले जनाएको छ ।
उच्च जोखिममा देखिएका ग्राहकको वर्षमा कम्तीमा एकपटक विवरण नियमित रूपले अद्यावधिक गर्नुपर्ने निर्देशन पनि राष्ट्र बैङ्कले दिएको छ । त्यस्तै ग्राहक पहिचान विवरण अनुरूप कारोबार मेल नखाएको अवस्थामा, ग्राहक पहिचान पूरा नभएको अवस्थामा, ग्राहक विवरणमा शङ्का लागेको अवस्थामा पनि त्यसको अद्यावधिक गर्नुपर्ने निर्देशन गरेको छ । कुनै ग्राहकले एकै पटक वा पटक पटक गरी एक दिनमा गरेको दस लाखभन्दा बढी रकमको नगद कारोबार गरेमा बढीमा १५ दिनभित्र वित्तीय जानकारी एकाइमा त्यसको सूचना दिनुपर्ने राष्ट्र बैङ्कको निर्देशन छ । त्यस्तै एकैपटक वा पटक पटक गरी पाँच लाख वा सोभन्दा बढी रकमको मुद्रा सटही कारोबार गरेमा पनि सूचना उपलब्ध गराउन बैङ्क तथा वित्तीय संस्थालाई राष्ट्र बैङ्कले निर्देशन दिएको छ ।

थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना