अघिकांश ठाउँमा कम रोपाइँ

काठमाडौँ, साउन ४ गते ।  अहिले धान रोपाइँको समय हो ।  साउनको पहिलो साता बित्नै लाग्दा पनि मुलुकका कतिपय ठाउँमा पर्याप्त पानी नपरेका कारण धान रोपाइँ हुन सकेको छैन ।  
रूपन्देहीलगायतका केही ठाउँमा पर्याप्त वर्षा भएका कारण दुईतिहाईभन्दा बढी क्षेत्रमा धान रोपाइँ भइसकेको छ र गतवर्षको भन्दा चाँडै रोपाइँ सकिने भएको छ ।  समयमा रोपाइँ हुन सकेको र पर्याप्त वर्षा भएकाले यस वर्ष धान उत्पादन पनि बढ्ने किसानको अनुमान छ ।  ropain
तर मुलुकका धेरैजसो भागमा अझै पनि रोपाइँ हुन सकेको छैन ।  खासगरी सिँचाइको सुविधा नभएका र आकासे पानीमा भर पर्नुपर्ने ठाउँमा भने रोपाइँ हुन सकेको छैन ।  उदयपुर र तनहुँमा अघिल्लो वर्षको तुलनामा ज्यादै कम मात्रै रोपाइँ हुनसकेको छ ।  कतिपय किसानको खेतमा बेर्ना सुक्ने अवस्थामा पुगेको छ ।  

तनहुँमा ६५ प्रतिशत रोपाइँ
तनहुँमा यतिबेलासम्ममा सबै खेतमा रोपाइँ भइसकेको हुनुपर्नेमा ६५ प्रतिशत क्षेत्रमा मात्रै रोपाइँ भएको हाम्रा तनहुँ समाचारदाताले जनाएको छन ।  जिल्ला कृषि विकास कार्यालय तनहुँका अनुसार पर्याप्त वर्षा नभएको र जनशक्ति अभावले गर्दा समयमा रोपाइँ हुन नसकेको हो ।  जिल्लाको १६ हजार हेक्टर क्षेत्रफलमा वर्षे धान खेती हुने गर्छ ।   
हाल पर्याप्त वर्षा भएकाले धमाधम रोपाइँ भइरहेको कार्यालयका कृषि प्रसार अधिकृत नवराज पण्डितले जानकारी दिनुभयो ।  
नदी र खोलाको पानीले सिँचाइ भएको ठाउँ गैरी खेतको अधिकांश भू–भाग रोपाइँ भइसकेको र पानी प्रशस्त परेर मूल फुटेपछि हुने भागमा भने हाल रोपाइँ भइरहेको कार्यालयले जनाएको छ ।  
तनहुँका भिमाद, आँबुखैरेनीको वरादी, रुपाकोट, कालीमाटीलगायतका ठाउँमा रोपाइँ सकिएको छ भने ढोरफिर्दी, भानुको सेपाबगैंचा, जामुनेलगायतका फाँटहरूमा धान रोपाइँ कार्य भइरहेको छ ।  
जिल्लाको १६ हजार हेक्टर क्षेत्रफलमा वर्षे र तीन हजार पाँच सय हेक्टर क्षेत्रफलमा चैते धान खेती हुने गरेको सूचना अधिकृत शशि अधिकारीले जानकारी दिनुभयो  ।  ती फाँटहरूमा  वार्षिक ५० हजार टन धान उत्पादन हुने कार्यालयको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ ।  जिल्लाको तनहुँसुर, सेपाबगैंचा, चुँदीफाँट, कलेस्ती, पुर्कोट, गजरकोटको अत्रौली, आँबुखैरेनी, साँगे फाँटलगायतका क्षेत्रहरू धान खेतीका लागि उपयुक्त फाँटका रूपमा लिइन्छ ।

रूपन्देहीमा चाँडै रोपाइँ सकिने
यो वर्ष समयमै पानी परेका कारण रूपन्देही जिल्लामा अहिलेसम्म करिब ७० प्रतिशत क्षेत्रफलमा धान रोपाइँ सम्पन्न भएको हाम्रा बुटवल समाचारदाता र भैरहवा समाचारदाताले जनाएका छन् ।  
जिल्ला कृषि विकास कार्यालय रूपन्देहीले दिएको जानकारीअनुसार साउनको दोस्रो सातासम्म रूपन्देहीमा धान रोपाइँ हुने गरेकोमा त्यसअघि नै यो वर्ष धान रोपाइँ सम्पन्न हुने अपेक्षा गरिएको छ ।  
समयमै पानी आउनु र रासायनिक मलसमेत समयमै उपलब्ध भएकाले यो वर्ष धान उत्पादनमा समेत वृद्धि हुने जिल्ला कृषि विकास कार्यालय रूपन्देहीका बाली विकास अधिकृत विनोद ज्ञवालीले वताउनुभयो ।  
जिल्लाको ८५ हजार हेक्टर क्षेत्र खेतीयोग्य रहे पनि ६९ हजार पाँच सय हेक्टरमा मात्र धान खेती गर्ने गरिएको छ ।  गतवर्ष जिल्लामा ३ लाख ५२ हजार मेट्रिक टन धान उत्पादन भएको थियो भने यो वर्ष पनि सोही अनुपातमा रूपन्देहीमा धान उत्पादन हुने आशा गरिएको कृषि कार्यालयले जनाएको छ ।  
यो वर्ष प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरणको सहयोगमा मर्चवारको असुरैनामा एक सय हेक्टर क्षेत्रफलमा धान ब्लक र २४ वटा विभिन्न पकेटमा धान खेती भएको कार्यालयले जनाएको छ ।  उता रूपन्देहीमा यो वर्ष ७४ हेक्टरमा चैते धान खेती गरिएको थियो भने जसबाट ३८० मेट्रिक टन धान उत्पादन भएको छ ।  
अहिले जिल्लाको उत्तरी क्षेत्रमा रोपाइँ ९९ प्रतिशत सम्पन्न भइसकेको र दक्षिणी क्षेत्रमा मात्र रोपाइँ गर्न बाँकी रहेको तथा साउनको १४ गतेसम्ममा रोपाइँ सम्पन्न भइसक्ने बाली विकास अधिकृत ज्ञवालीले बताउनुभयो ।  
स्थानीय निर्वाचन असार १४ गतेका कारण रूपन्देहीमा यो वर्ष धान रोपाइँ ढिलो सुरु भएपछि समयमै सम्पन्न गर्न पानीले सहयोग पुगेको बताइएको छ ।  

अझै वर्षाको पर्खाइ
गाईघाट समाचारदाताका अनुसार झमझम झरी पर्ने बेलामा टन्टलापुर घाम लाग्ने गरेपछि आकासे पानीको भरमा खेती गर्ने उदयपुरका किसानले यस वर्ष पनि समयमा धान राप्न पाएका छैनन् ।  साउनको पहिलो साता  वितिसक्न लाग्दा पनि धान रोपाइँ गर्न नपाएका यहाँका किसान अझै वर्षात्को पखाईमा दिन बिताउन बाध्य छन् ।  
अहिलेसम्म ७५ प्रतिसत रोपाइँ भइसक्नुपर्ने भए पनि हाल जिल्लामा २७ प्रतिशत क्षेत्रमा पनि रोपाइँ हुन नसकेको जिल्ला कृषि विकास कार्यालय उदयपुरले जनाएको छ ।  अबको एक हप्तासम्म पनि पानी नपर्ने हो भने अन्य वर्षको तुलनामा यो वर्ष धानको उत्पादनमा निकै गिरावट हुने जिल्ला कृषि विकास कार्यालय उदयपुरका बाली विकास अधिकृत रामसेवक ठाकुरले  बताउनुभयो ।   
धानको बेर्ना २० देखि २५ दिनभित्र रोपिसक्नुपर्ने भए पनि कतिपय किसानको खेतमा बेर्ना ५५ दिन नाघिसकेको उहाँले बताउनुभयो ।  लामो समयसम्म वर्षा नहँुदा आपूmहरूले लगाएको बीउसमेत खेतमै नस्ट हुने अवस्थामा पुगेको किसानको भनाइ छ ।  
अघिल्लो वर्ष करिब ६० हजार मेट्रिक टन धान उत्पादन भएकोमा यस वर्ष उत्पादकत्व घट्ने निश्चित छ ।  जिल्लामा १४ हजार २५० हेक्टर जमिनमा धान खेती गरिंदै आएको जिल्ला कृषि विकास कर्यालय उदयपुरले जनाएको छ ।  
असार र साउन रोपाइँका लागि उपयुक्त समय मानिए पनि सिँचाइको सुविधा नहँुदा कृषक धूलो माटोमा खेत जोत्न बाध्य छन् ।  जिल्लाको रामपुर, हडिया, बसाहा, तपेश्वरी, जोगिदहलगायत त्रियुगा नगरपालिका क्षेत्रका अन्न भण्डार मानिने पटाङ्गिनी खेतको फा“ट यस वर्ष पानी नपरेका कारण रोपाइँ हुन नसक्ता सबै बाँझैरहेको हडियाका किसान विष्णुदेव चौधरीले बताउनुभयो ।  
लामो खडेरीको कारण मकैको समेत उत्पादनमा कमी आएको र धानसमेत समयमा रोप्न नपाएपछि आम कृषकहरू खेतमा कोदो रोप्ने तयारीमा रहेको हडियाकै अर्का किसान गोविन्दप्रसाद निरौलाले बताउनुभयो ।
जिल्लाका कतिपय किसानले ऋण नै काढेर भए पनि बोरिङ गरेर भूमिगत पानीको प्रयोग गरी रोपाइँ गर्ने गरेको सुन्दरपुरका किसान धनपति आचार्यले बताउनुभयो ।  उहाँले असार साउनमा खेत बाँझै रहे वर्षभरि आउदो वर्ष अनिकालले सताउने निश्चित भएकोले पम्पिसेटबाट पानीको प्रबन्ध गर्दा धेरै खर्च लागे पनि आपूmहरू यसको प्रयोगर्न वाद्यहुनुको कुनै विकल्प नरहेको बताउनुभयो ।  

थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना