चौथो शताब्दीभन्दा पहिलेको तथ्यपरक जानकारी पाउन कठिन

सरोज आचार्य

 

काठमाडौँ, असोज ७ गते । चौथो शताब्दीभन्दा अघिको पुरातात्तिवक इतिहास पशुपतिमा पाउन सकिएको छैन । पशुपति कैलाशमा मानदेवको दरबार छ भनिँदै आएको भए पनि त्यसको पुष्टि हुन सकेको छैन । पशुपति मन्दिर पश्चिम ढोका आसपास गुरुज्यूको सत्तलको उत्खनन् अन्वेषणका सन्दर्भमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा पुरातìवविज्ञले पुरानामा धेरै जानकारी भए पनि चौथो शताब्दीभन्दा पहिलेको तथ्यपरक जानकारी पाउन कठिन भएको बताएका छन् ।
गुरुज्यूको सत्तल पनि १९औँ शताब्दीमा निर्माण भएको भनिन्छ तर लिच्छविकालीन मुद्रा र अवशेष पाइएको गौशाला भण्डारखालको उत्खनन्सँग गुरुज्यूको सत्तललाई जोडेर हेर्न सकिने अवस्था भने रहेको छ । पुरातìव विभाग, पशुपति क्षेत्र विकास कोष र युनेस्कोअन्तर्गत दुरहाम विश्वविद्यालय बेलायतका पुरातìवविद्को संयुक्त अन्वेषणबाट पशुपति क्षेत्रको अध्ययन भइरहँदा यी तथ्य बाहिर आएका हुन् ।
विगत चार हप्तादेखि यो अन्वेषण कार्य अहिलेका लागि रोकिएको छ । उत्खनन्मा झिकिएका अवशेषको परीक्षण कार्य बेलायतमा भइरहेको छ र यसको नतिजापछि गुरुज्यूको सत्तलको अन्य उत्खनन्मा नयाँ जानकारी आउने अपेक्षा गरिएको छ ।
पुरातìवविद् कोषप्रसाद आचार्य भन्नुहुन्छ, “गुरुज्यूको सत्तलमा खाना पकाउने चुल्हो, जगमा बाटुला ढुङ्गालाई टुक्रे इँटाको जगमाथि उभ्याइएको र यी तहमुनि दक्षिणाभिमुख गारो पाइयो । प्राकृतिक स्वरूपको बालुवामाथिको यो गारो नै सबैभन्दा पहिला मानवनिर्मित संरचना हो । ”
अनुसन्धानका क्रममा यी तथ्य पाइए पनि गुरुज्यूको सत्तल नामकरण कसरी भयो र को थिए यी गुरुज्यू भन्ने तथ्य अझै खुल्न सकेको छैन । पुरातìवविद् दामोदर गौतमले दुरहाम विश्वविद्यालयसँगको सहकार्यमा भइरहेको अन्वेषण निकै महìवको रहेको बताउँदै कपिलवस्तु, लुम्बिनीलगायतमा भइरहेको अन्वेषण कार्यको निरन्तरता र अन्वेषणमा अपनाइएको प्रविधिले महìवको तथ्य उजागर गर्छ भन्नुभयो ।

थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना