समानुपातिकतर्फ ५५ दलद्वारा बन्द सूची पेस

राधा चालिसे

काठमाडौँ, असोज ३० गते । आगामी मङ्सिर १० र २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा निर्वाचनका लागि ५५ वटा राजनीतिक दलले मात्र समानुपातिक उम्मेदवारको बन्द सूची निर्वाचन आयोगमा पेस गरेका छन् ।
आयोगमा दर्ता भएका कूल ९१ राजनीतिक दलमध्ये ८८ वटा राजनीतिक दलले समानुपातिकतर्फको उम्मेदवारी दर्ताका लागि आयोगमा निवेदन दिएका थिए । तीमध्ये आइतबार ५५ वटा पार्टीले मात्र समानुपातिकतर्फको उम्मेदवारी बन्द सूची दर्ता गराएको प्रमुख निर्वाचन आयुक्त डा। अयोधीप्रसाद यादवले जानकारी दिनुभयो ।
राति अबेरसम्म जारी
निर्वाचन आयोगले समानुपातिकतर्फको बन्द सूची पेस गर्न आइतबार बिहान १० देखि ५ बजेसम्मको समय तोकेको थियो । निर्धारित समयभित्र कतिपय साना दलले बन्द सूची पेस गरे पनि ठूला राजनीतिक दलले भने राति अबेरसम्म पनि आयोगका विभिन्न कक्ष ओगटेर बैठक बसेर सूची तयार गरिरहेका थिए  ।
नेपाली काँग्रेस, नेकपा एमाले, नेकपा (माओवादी केन्द्र)का शीर्ष नेता निर्वाचन आयोगको छुट्टाछुट्टै बैठक कोठामा नै बसेर बन्द सूची टुङ्ग्याउन अबेरसम्म व्यस्त रहेका थिए  ।
नेपाली काँग्रेसका महामन्त्री डा। शशाङ्क कोइराला, कोषाध्यक्ष सीतादेवी यादवलगायत संसदीय समिति ९बोर्ड०का सदस्य विमलेन्द्र निधि, डा। शेखर कोइरालालगायत सूची दर्ताको लागि अबेरसम्म गृहकार्यमा हुनुहुन्थ्यो ।
त्यसैगरी नेकपा एमालेका नेता सुवास नेम्वाङको नेतृत्वमा नेताहरू राजेन्द्र पाण्डे, कृष्णगोपाल श्रेष्ठलगायतले आयोगका कक्षमा बैठक बसेर सूची टुङ्ग्याउनुभएको थियो । त्यस्तै, नेकपा ९माओवादी केन्द्र०का तर्फबाट वर्षमान पुन नेतृत्वमा आएको प्रतिनिधि मण्डलले गृहकार्य गरी उम्मेदवारी दर्ता गराएको छ ।
ठूला दलहरूबाट बन्द सूचीमा अधिकांश महिला नेताहरू बन्द सूचीमा परेका बताए पनि नामावली भने सार्वजनिक गरिएको छैन ।
नयाँ शक्ति पार्टीका तर्फबाट हिसला यमीले समानुपातिक तर्फको उम्मेदवारी दर्ता गराउनुभयो । त्यस्तै विवेकशील साझा पार्टीले प्रतिनिधिसभाका लागि ३६ जनाको बन्द सूची पेस गरेको छ । सो पार्टीले सातै प्रदेशमा उम्मेदवारी दिएको छ ।
निर्वाचन आयोगले अपराह्न ५ बजेभित्र आयोग परिसरमा प्रवेश गरेर टोकन लिएका पार्टीलाई राति जति अबेरसम्म पनि सूची पेस गर्न समय दिएको आयोगका प्रवक्ता नवराज ढकालले जानकारी दिनुभयो ।
बन्द सूची पेस गर्न दलले प्रत्येक प्रदेशको २५ हजारका दरले र केन्द्रका लागि ५० हजार रुपियाँ धरौटी रकम आयोगमा जम्मा गराएको आयोगले जनाएको छ ।
 बिहानैदेखि चहलपहल
उम्मेदवारी दर्ताका लागि निर्वाचन आयोगको प्राङ्गणमा बिहानैदेखि राजनीतिक दलको चहलपहल बढे पनि राति अबेरसम्म बन्द सूची दर्ता गर्ने क्रम रोकिएन । आयोगले उम्मेदवारी दर्ताका लागि परिसरमा टेन्ट हालेर छुट्टाछुट्टै प्रदेशअनुसारको व्यवस्था गरेको थियो ।
बन्द सूची पेस गर्न आएका राजनीतिक दललाई संविधान र कानुनअनुसार समावेशी बनाउन जातीय संयोजन ९क्लस्टर० मिलाएर सूची पेस गर्न नै कठिन भएको राजनीतिक दलका नेताले बताएका छन् ।
 कतिपय साना पार्टी भने क्लस्टर मिलाउन दिनभर निर्वाचन आयोगको चौरमा नै बसेर तयारी गरिरहेका थिए । समानुपातिक सूचीमा कूलमध्ये ५० पहिला र त्यो पनि जातीय सन्तुलन मिलाएर बुझाउनुपर्छ ।
निर्वाचन आयोगले नयाँ व्यवस्थाअनुसारको समानुपातिकको सूची तयार गर्न क्लस्टरसहितको ढाँचा पार्टीहरूलाई पेन ड्राइभमा उपलब्ध गराए पनि त्यसले काम नगरेका कारण लिखित नामावली मात्र पेस गर्नुपरेको नेपाल मजदुर किसान पार्टीका सुनिल प्रजापतिले बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, निर्वाचन आयोगले उपलब्ध गराएको पेन ड्राइभमा त नामावली हाल्न सकिएन ।
प्रविधिक समस्या आइपरेकाले लिखितमा मात्र सामानुपातिकतर्फ ९० जनाको नामावली बुझाएका छौँ । नेमकिपाले सातै प्रदेशमा उम्मेदवारी दिएको उहाँले बताउनुभयो । मुख्य राजनीतिक दलले केन्द्र र सातै प्रदेशमा समानुपातिक उम्मेदवारी बुझाए पनि प्रदेशमा भने सीमित पार्टीले मात्रै उम्मेदवारी बुझाएको आयोगले जनाएको छ ।
 त्यस्तै नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी माक्र्सवादीले २० जनाको नामावली दर्ता गराएको जनाएको छ । उक्त पार्टीका अध्यक्षलगायत कार्यसमितिका सदस्यले दिनभर निर्वाचन आयोगको प्राङ्गणमै बसेर आफ्नो उम्मेदवारको बन्द सूची तयार गरेको पार्टी अध्यक्ष अम्बिकाप्रसाद थैवले बताउनुभयो । क्लस्टरअनुसार मिलाउन निकै सकस भएको उहाँले पनि बताउनुभयो ।  ।
समानुपातिक जटिल  
समानुपातिकको सूची भर्ने काम गणितीय र प्राविधिकसमेत भएको, यसमा केही जटिलता देखिएको समानुपातिकतर्फका निर्वाचन अधिकृत बेगेन्द्र शर्मा पौडेलले बताउनुभयो ।
आयोगले तोकोको ढाँचामा बन्द सूची नआएमा सुधार गर्न आयोगले असोज ३० गते पुनः सूचित गर्नेछ । बन्द सूची सच्याउन चाहने राजनीतिक दलले कात्तिक ६ गते सच्याइएको बन्द सूची पेस गर्न सक्ने आयोगले जनाएको छ । बन्द सूचीमा परेका कुनै उम्मेदवारले आफ्नो नाम फिर्ता लिन चाहेमा कात्तिक १३ गते फिर्ता लिन सक्नेछन् ।
उत्साहजनक सहभागिता
यसैबीच, आयोगले आइतबार साँझ आयोजना गरेको पत्रकार सम्मेलनमा प्रमुख निर्वाचन आयुक्त डा। अयोधीप्रसाद यादवले पार्टीहरूले निकै सौहार्दपूर्ण ढङ्गमा उत्साहको साथ बन्द सूची दर्ता गराएको भन्दै सोमबार सुरु हुने प्रचारप्रसारको कार्यक्रम पनि निकै अनुशासित, मर्यादित, उच्च नैतिक आदर्शका साथ प्रस्तुत हुन सबै राजनीतिक दललाई आग्रह गर्नुभयो ।
उहाँले पहिलो चरणको निर्वाचन हुने ३२ वटै जिल्लामा मुख्य निर्वाचन अधिकृत र निर्वाचन अधिकृतको कार्यालय स्थापना भइसकेको पनि बताउनुभयो । प्रतिनिधिसभामा कूल ११० र प्रदेशका सातै प्रदेशबाट २२० जना समानुपातिक सदस्य निर्वाचित हुनेछन् ।
 

थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना