समृद्ध राष्ट्र निर्माण : काङ्ग्रेसको दायित्व

cb khadkaसीबी खड्का


समावेशी लोकतन्त्रको सुदृढीकरण गर्दै आर्थिक समृद्धिको अभियानलाई साकार पार्ने उद्देश्यसहित नेपाली काङ्ग्रेस चुनावी मोर्चामा होमिएको छ ।  शान्ति र संविधान निर्माणको नेतृत्वदायी भूमिका खेलेको नेपाली काङ्ग्रेसले सार्वजनिक गरेको घोषणापत्रमा आगामी १० वर्षभित्र लोक कल्याणकारी राज्य स्थापनाका लागि विकासे कार्यक्रमलाई मुख्य प्राथमिकता दिएको छ ।  काङ्ग्रेसले व्यवस्था परिवर्तनका लागि पटक पटक भएको आन्दोलनको नेतृत्वदायी भूमिका निभाएका कारण अब मुलुकको समृद्धिको बाटो लैजाने दायित्व पनि नेपाली काङ्ग्रेसकै काँधमा आएको छ ।  सात दशकसम्म लोकतन्त्रस्थापनाका निम्ति निरन्तर शान्तिपूर्ण सङ्घर्ष गर्दै आएको काङ्ग्रेसले सधँै स्वतन्त्र र स्वाधीन राष्ट्रको पक्षमा गरेको ऐतिहासिक आन्दोलनको इतिहास गौरवपूर्ण रहेको छ ।  
व्यवस्था परिवर्तनका लागि देशमा पटक पटक आन्दोलन भएका र त्यसको काङ्ग्रेसले नेतृत्व गरेका कारणले पनि अबको समृद्ध नेपालको यात्राको नेतृत्व पनि काङ्ग्रेसकै काँधमा आएको छ ।  अबको १० वर्षमा काङ्ग्रेसले समृद्ध नेपाल बनाउने खाका घोषणापत्रमार्फत सार्वजनिक गर्दै चुनावमा होमिएको कारणले गर्दा पनि यस पटक विगतको तुलनामा काङ्ग्रेसप्रति जनताको आस्था र विश्वासको बढोत्तरी हुने विश्वास गर्न सकिन्छ ।  दलहरूका विगतका चुनावी घोषणपत्र व्यवस्था परिवर्तनसँग केन्द्रित हुने गरेको थियो तर यस पटक नेपाली काङ्ग्रेसले अन्य दलहरूको घोषणापत्र आउनुअगाडि नै  समृद्ध नेपाल निर्माणको खाकासहित चुनावी घोषणापत्र  सार्वजनिक गरेपछि अन्य दलहरूले पनि काङ्ग्रेसकै मार्ग पछ्याउँदै घोषणापत्र सार्वजनिक गरेका छन् ।  नेपाली काङ्ग्रेसले सार्वजनिक गरेको घोषणापत्रमा अतिवादको प्रतिवाद, रोजगारीको वृद्धि, कल्याणकारी राज्य, देश जोड्ने सङ्घीयता, सार्वभौम समानता, संक्रमणकालीन न्याय र सामाजिक–धार्मिक सद्भावलाई   मुख्य चुनावी मुद्दा बनाइएको छ ।  
जननायक बीपी कोइरालाको आदर्शअनुरूप लोकतान्त्रिक समाजवादी राज्यको स्थापनाका लागि चुनावी एजेण्डा बनाएको काङ्ग्रेसले संविधानसभामार्फत निर्माण भएको संविधानले निर्दिष्ट गरेका लक्ष्यलाई हासिल गर्न कार्यतालिकासहित खाका प्रस्तुत गर्दै देशलाई एकता, शान्ति र समृद्धिको बाटोमा अगाडि बढाउन लोकतन्त्र र विकासको एजेण्डामा संगठित गर्नका लागि आम नेपालीलाई आग्रह समेत गरेको छ ।  सङ्घीय लोकतान्त्रिक संविधान निर्माण भएपछि त्यसले लिएको लक्ष्यलाई पूरा गर्नका लागि समृद्ध नेपाल निर्माणको अभियानको आवश्यकता बोध गरेर त्यसलाई कार्यान्वयन गर्ने दिशामा अगाडि बढेको काङ्ग्रेसले सङ्घीयता कार्यान्वयनलाई पनि उत्तिकै जोड दिएको छ ।  संविधानले तीन तहको सरकारको परिकल्पना गरेको छ ।  स्थानीय, प्रदेश र केन्द्रीय सरकारको माध्यमबाट जनतालाई अधिकार सम्पन्न र सेवा पु¥याउने व्यवस्था संविधानमा गरिएको छ ।  स्थानीय सरकार जो विगतको तुलनामा अधिकारसम्मन्न र सबै केन्द्रीय अधिकारलाई प्रयोग गर्ने हैसियतमा पुगेको छ ।  
स्थानीय तहको निर्वाचन सम्पन्न भएपछि केन्द्रीकृत राज्य राज्यका अधिकार विकेन्द्रीकृत हुँदै गाउँ गाउँमा पुगेको छ ।  सिंहदरबारको अधिकारलाई गाउँतहसम्म पु¥याउने कार्यको नेतृत्वदायी  भूमिका खेलेको काङ्ग्रेस प्रदेश र प्रतिनिधिसभाको निर्वाचन सम्पन्न गराई संक्रमणकालीन अवस्थाको अन्त्य जतिसक्दो छिटो गर्न चाहन्छ ।  सरकारको नेतृत्व गरेको र मुलुकको सबैभन्दा ठूलो दलको हैसियतले स्वस्थ चुनावी प्रतिस्पर्धाबाट स्थायित्वको ग्यारेन्टी गर्न खोजेको काङ्ग्रेसले निर्वाचनलाई निष्पक्ष रूपमा सफल बनाउनका लागि प्रतिस्पर्धी दलसँग पनि समुधर सम्बन्ध बनाएरै अगाडि बढ्न खोजेको छ ।  निर्वाचन सम्पन्न भएपछि राजनीतिक स्थायित्वतर्फ मुलुक अगाडि बढ्ने र स्थायित्वमा मात्रै विकासको जग बसाल्न सकिने  कुरामा काङ्ग्रेस विश्वस्त भएकै कारण घोषणापत्रमार्फत् त्यस्ता किसिमका कार्यक्रम लिएर जनतामाझ पुगिसकेको छ ।  प्रतिस्पर्धी  राजनीतिक दलहरूसँग सुमधुर सम्बन्ध राखेर आफ्नो विचार, कार्यक्रमसहित काङ्ग्रेसनेताहरू अहिले जनताको घरदैलोमा मत आकर्षित गर्न व्यस्त छन् ।  
समृद्ध नेपाल निर्माणको दायित्व बोकेको काङ्ग्रेसले यो जिम्मेवारी देशभित्रैका लाखौँ युवा जनशक्तिलाई परिचालन गरेर लक्ष्य प्राप्ति गर्ने अठोट लिएको छ ।  रोजगारी लगायत अन्य कारणले लाखौँ युवा अहिले पनि देशबाहिर छन् ।  युवा पलायनलाई रोक्न नसक्ने हो र पलायन भएका जनशक्तिलाई स्वदेशमै अवसर प्रदान गरेर फिर्ता नल्याउने हो भने समृद्ध नेपालको सपना साकार हुन सक्दैन ।  युवामामा भएको  जोश, नयाँ प्रविधि सिक्ने उत्साह,  जोखिम मोल्ने साहस र इमान्दारीको कदर गर्दै युवा शक्तिलाई समृद्ध नेपाल निर्माणका लागि परिचालन  गर्दै राष्ट्रिय पुनर्जागरणलाई नयाँ उत्साह थप्ने रणनीति नेपाली काङ्ग्रेसले लिएको छ ।  युवा उद्यमीले प्रस्ताव गरेका परियोजनालाई बैंकबाट सहज रूपमा ऋण उपलब्ध गराउने, स्वदेशमा रोजगारी सिर्जना गरी बेरोजगार हटाउने कार्यक्रम काङ्ग्रेसले अगाडि सारेको छ ।  नेपालको जल, जमिन, जडिबुटीको समुचित प्रयोग गर्दै औद्योगीकरणको दिशामा मुलुकलाई लैजाने र देशलाई आयातमुखी होइन आत्मनिर्भर बन्दै निर्यातमुखी दिशातर्फ अघि बढ्ने योजना र संकल्पका साथ अगाडि बढेको काङ्ग्रेसले नागरिकको आय स्तरको वृद्धि नगरी समृद्ध नेपालको ढोका खुल्न सक्दैन भन्ने कुरामा विश्वस्त छ ।  गरिबीको रेखामुनी रहेको नागरिकको हिस्सा आगामी १० वर्षभित्र तीन प्रतिशतभन्दा कममा झार्ने, आम नागरिकलाई न्यूनतम रोजगारीको ग्यारेन्टी र आधारभूत आय निश्चित गरिएको बृहत सुरक्षा प्याकेजको कार्यान्वयन गर्ने लक्ष्य काङ्ग्रेसले लिएको छ ।  गुणस्तरीय शिक्षा, सबै नागरिकमा निःशुल्क स्वास्थ्यको पहुँच पु¥याउने अभियान यसअघि सत्तामा रहँदै थालिसकेको काङ्ग्रेसले सबै नेपाली नागरिकसमक्ष स्वास्थ्य विमाको पहुँच पु¥याउने र नेपालीको औसत आयु ७७ वर्ष पु¥याउने किसिमका सामाजिक कार्यक्रम अघि सारेको छ ।  सबैलाई भरपर्दो, गुणस्तरीय र सुलभ स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिएको छ ।   हरेक गाउँपालिकामा प्रसूति सेवासहितको कम्तीमा एउटा १५ शैय्याको अस्पताल निर्माण तथा सबै नगरपालिकामा २५ देखि ५० शैय्याको आधुनिक अस्पताल निर्माण गर्ने लक्ष्य काङ्ग्रेसले लिएको छ ।  
संसदीय लोकतन्त्रको जगमा समावेशी, न्यायपूर्ण, उत्तरदायी, भ्रष्टाचाररहित शासन व्यवस्था सुदृढ भएको समाजवादतर्फ उन्मुख मुलुकलाई समृद्ध राष्ट्र बनाउनका लागि नेपाली काङ्ग्रेसले छिमेकी मुलुकहरूसँग सम्मानजनक सम्बन्ध र सहकार्यमा जोड दिएको छ ।  नेपालका दुई विशाल छिमेकी भारत र चीन नेपालको राष्ट्रिय पुनर्जागरण र नयाँ अन्तर्राष्ट्रिय पहिचानका लागि बाधक नभई भरपर्दो सहयोगी हुन् भन्ने कुरामा काङ्ग्रेस विश्वस्त छ ।  विवेकपूर्ण राष्ट्रिय व्यवहार र परराष्ट्र सम्बन्धका माध्यमबाट दुई छिमेकी मुलुकसँग स्वाधीन र स्वतन्त्र राष्ट्रको पहिचान बोकेर सम्मानपूर्ण सहकार्य गर्दै आर्थिक विकासको साझा गन्तव्यमा अगाडि बढ्न खोजेको काङ्ग्रेसले राष्ट्रियतालाई अझ बलियो बनाउने सवालमा पनि उत्तिकै जोड दिएको छ ।  
आगामी १० वर्षभित्र नेपाललाई एउटा सम्मानजनक मध्यम आययुक्त गतिशील राष्ट्र बनाउने संकल्प काङ्ग्रेसले लिएको छ ।  एक दशकसम्म वार्षिक सातदेखि १० प्रतिशतसम्मको आर्थिक वृद्धि दर हासिल गर्ने र हरेक वर्ष तीनदेखि पाँच लाख रोजगारी सिर्जना गर्ने प्रतिबद्धता काङ्ग्रेसले गरेको छ ।  यसका  लागि काङ्ग्रेस नेतृत्वको सरकारले उपयुक्त आन्तरिक तथा बाह्य लगानीको वातावरण तयार गरी वार्षिक खर्बौं रुपियाँ विदेशी लगानी भित्र्याउने कार्यक्रम ल्याएको छ ।
कृषि, पर्यटन, ऊर्जा, उत्पादनमूलक उद्योग र नयाँ व्यापारयोग्य क्षेत्रको सम्भावना तथा जोखिमका पक्ष समेटी १० वर्षे विकास रणनीति काङ्ग्रेसले ल्याएको छ ।  नयाँ आर्थिक अवसरको पहिचान गरी व्यापक उत्पादन वृद्धि, रोजगारी सिर्जना र समावेशी समृद्धिलाई अभियानका रूपमा अगाडि बढाउने कार्यक्रम ल्याइएको छ ।  युवा र महिला उद्यमीको परिचालन, कृषिको आधुनिकीकरण, पर्यटनको विकास, उद्योगको द्रुत विकास, शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रमा व्यापक लगानी परिचालन गर्ने योजना काङ्ग्रेसले अघि सारेको छ ।  बढ्दो व्यापार घाटा घटाउन औद्योगिक पुनर्जागरणको अभियान थालनी गर्ने, औद्योगिक सुरक्षा, पूर्वाधार विकास, नीतिगत स्थायित्व, सुशासन एवं शासकीय स्थिरता, निजीक्षेत्र र मजदुर युनियनसमेतको सहमतिमा औद्योगिक शान्ति स्थापना गरी लगानी आकर्षण गर्ने वातावरण सिर्जना गर्ने प्रतिबद्धता काङ्ग्रेसले गरेको छ ।  कृषिमा आधुनिकीकरण गरी उत्पादन र उत्पादकत्वमा अभिवृद्धि गर्दै व्यावसायिक बनाउन काङ्ग्रेस पाँच वर्षभित्र नेपाललाई मासु, माछा, दुग्धपदार्थ, फलफूल, मह, स्याउ, च्याउ, चिया, कफी, अदुवा र तरकारीको निर्यातकर्ता मुलुकका रूपमा उभ्याउने घोषणा गरेको छ ।  सामाजिक सुरक्षा भत्तामा उल्लेख्य वृद्धि र नियमित पुनरावलोकनको व्यवस्था गर्ने प्रतिबद्धतासहित प्रत्येक गाउँपालिकामा एउटा एकीकृत ज्येष्ठ नागरिक सेवा आश्रम स्थापना गर्ने प्रतिबद्धता काङ्ग्रेसले घोषणापत्रमार्फत् गरेको छ ।   आगामी १० वर्षभित्र नेपालमा गुणस्तरीय शिक्षाको प्रत्याभूति, सीपको विकास, बेरोजगार भत्ता र ज्येष्ठ नागरिक सेवा समेटेर ‘एकीकृत सामाजिक सुरक्षा’ प्याकेज ल्याइने प्रतिबद्धता जाहेर गरेको काङ्ग्रेसले गरिबीको अन्त्य, काङ्ग्रेसको गन्तव्य भन्ने नारालाई सार्थक बनाउने लक्ष्य लिएको छ ।  
काङ्ग्रेसले यसअघि लिएका लक्ष्य पूरा नहुनुमा मुलुकले झेलेका सशस्त्र द्वन्द्व,  अस्थिर सरकारलगायतका विविध कारण भएका कारण अबको निर्वाचनपछि मुलुकले राजनीतिक स्थिरता हासिल गर्न काङ्ग्रेसको नेतृत्वमा बहुमत आवश्यक छ ।  त्यो आवश्यकतालाई पूरा गर्न नागरिकको विश्वास काङ्ग्रेसले जित्नका लागि काङ्ग्रेसको सरकार बन्नुपर्दछ ।  जुनसुकै रूपमा आउने अधिनायकवादलाई रोक्न काङ्ग्रेस सफल हुँदै आएको छ र अब पनि सफल हुनेछ ।  संविधान कार्यान्वयन गर्न,
अधिनायकवाद रोक्न, लोकतान्त्रिक मूल्य मान्यतासहितको समृद्ध राष्ट्र निर्माणका लागि काङ्ग्रेसको विकल्प छैन ।  

प्रकाशित मिति: २०७४/८/३

थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना