उपकरण ढुवानी समस्याले नलसिंहगाडको काम प्रभावित

लक्ष्मीप्रसाद उपाध्याय

काठमाडौँ, मङ्सिर २८ गते ।  भौगोलिक विकटताले अध्ययन गर्न आवश्यक उपकरण ढुवानीमा कठिनाइ भएपछि नलसिंहगाड जलविद्युत् आयोजनाको काम प्रभावित भएको छ ।  
जाजरकोट जिल्लाको दुर्गम ठाउँ लैखाममा निर्माण हुन थालेको यो जलविद्युत् आयोजनाको विस्तृत इन्जिनियरिङ डिजाइन निर्माण गर्ने कामका लागि आवश्यक उपकरण ढुवानी गर्न कठिनाइ भएपछि काम प्रभावित हुने भएको हो ।  यद्यपि आयोजनाको प्रवद्र्धक नलगाड हाइड्रोपावर कम्पनीले भने निर्धारित समयमा विस्तृत इन्जिनियरिङ डिजाइनको कार्य सम्पन्न गरिने दावी गरेको छ ।  
आयोजनाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत नरेन्द्रसिंह भण्डारीका अनुसार सङ्घ र प्रदेशको निर्वाचन अघि नै नेपाली सेनाको हेलिकोप्टरबाट बाँध र पावरहाउस निर्माणस्थलको अध्ययनका लागि प्रयोग गरिने उपकरण ढुवानी गर्ने योजना बनाइएको थियो तर सेनाको हेलिकोप्टर निर्वाचन आयोगको काममा प्रयोग गरिने भएकाले ढुवानी गर्न ढिलाइ भएको हो ।
आयोजनाको पावर हाउस निर्माण हुने लैखाम र बाँधस्थल बाह्रकोटसम्म हालसम्म सडक मार्ग पुग्न सकेको छैन ।  आयोजनाले जाजरकोटको कालीमाटीबाट लैखामसम्मको ११ किलोमिटर सडक मार्ग निर्माण गरिरहेको छ ।  
प्रमुख कार्यकारी अधिकृत भण्डारीले भन्नुभयो, “निर्वाचनका बेला सेनाको हेलिकोप्टर खाली नहुँदा सामान ढुवानी गर्न सकिएन ।  अब चुनाव सकिएकाले तत्कालै नेपाली सेनासँग समन्वय गरेर अत्यावश्यक उपकरण ढुवानी गरिने र आयोजनाको अध्ययनको कार्यलाई अगाडि बढाइनेछ । ” nalsinggad
सन् २०१२ मा नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले गरेको सम्भाव्यता अध्ययनमा ४१० मेगावाट उत्पादन गर्नसकिने देखाएको छ ।  यसको विस्तृत इन्जिनियरिङ डिजाइन निर्माण गर्न नलसिंहगाड जलविद्युत् आयोजना विकास समिति खडा गरिएको थियो ।  गत वर्ष जेठ महिनामा यो आयोजनासहित बूढी गण्डकी जलविद्युत् आयोजना विकास समिति खारेज गरी यो आयोजनालाई कम्पनी मोडलमा निर्माण अगाडि बढाउने सरकारले निर्णय गरेको थियो ।  
जाजरकोटको लैखाममा पावर हाउस र बाह्रकोटमा बाँध निर्माण गरिने भएको यो आयोजनाको पावर हाउस, बाँध स्थल, प्रसारण लाइन निर्माणका लागि ती स्थानको माटो, चट्टान, पानीको बहाव, भूक्षयको अबस्थालगायतको भौगर्भिक अध्ययनका लागि चाहिने ड्रिल मेसिन, जेनेरेटर ढुवानी हालसम्म हुन नसक्दा काम प्रभावित भएको बताइएको छ ।  
विस्तृत इन्जिनियरिङ डिजाइन निर्माण गर्नका लागि स्मेक इन्टरनेसनल कम्पनी अष्ट्रेलिया, एमडब्लुएच अमेरिकासँग सन् २०१६ मे ५ मा ठेक्का सम्झौता भएको थियो ।  ३० महिनाको समयावधि पाएको ती संयुक्त कम्पनीले निर्धारित समयमै काम सम्पन्न गरिने प्रतिबद्धता जनाउँदै आएका छन् ।  
प्रमुख कार्यकारी अधिकृत भण्डारीले भन्नुभयो, “काममा धेरै ढिलाइ भएको छैन, निर्धारित समयभित्रै काम गर्नसकिने अबस्था अझै छ ।  आवश्यक उकरण ढुवानी गरेर तत्काल कामले गति लिने छ । ”
सुख्खा मौसममा लगातार १० घण्टा बिजुली उत्पादन गर्नसकिने गरी निर्माण गर्न थालिएको आयोजनाको बाँध २०० मिटरभन्दा अग्लो हुने अनुमान गरिएको छ ।  सन् २०१२ को सम्भाव्यता अध्ययनले ६५ अर्ब रुपियाँ लागत अनुमान गरिएको थियो ।  नलसिंहगाडको किनारमा रहेका अधिकांश बस्ती उठाउनुपर्ने भएकाले यसको लागत मुआब्जाका कारणले वृद्धि हुने
देखिएको छ ।  
आयोजनाका अनुसार डुबान तथा प्रभावित क्षेत्रको ६५ हजार रोपनी जग्गा अधिग्रहण गर्नुपर्ने देखिएको छ ।  त्रिवेणी नलगाढ नगरपालिका र बाह्रकोट गाउँपालिकाका अधिकांश बस्ती डुबान तथा प्रभावित हुने भएका छन् ।  डुबान क्षेत्रको अधिकांश जग्गा निजी रहेका छन् ।  
करिब २०० रोपनी जग्गाको मुआब्जा निर्धारण भइसकेकोले ती जग्गाका धनीलाई मुआब्जा वितरण गर्ने कार्य पनि भइरहेको छ ।  
आयोजनालाई अनुमति प्राप्त
आयोजना निर्माणका लागि नलगाड हाइड्रो पावर कम्पनीलाई ऊर्जा मन्त्रालयले अध्ययन अनुमति पत्र दिएको छ ।  यसअघि विकास समिति भएकाले अनुमति पत्र नलिनुपर्ने तर कम्पनी मोडलमा गइसकेपछि अनुमति लिनुपर्ने कानुनी बाध्यता भएकाले अनुमति पत्र प्रदान गरिएको ऊर्जा मन्त्रालयले जनाएको छ ।  
त्यसैगरी सो आयोजना निर्माणका लागि चाहिने बिजुली आपूर्ति गर्नका लागि चार मेगावाटको ताक्सु खोला जलविद्युत् आयोजना निर्माणका लागि पनि ऊर्जा मन्त्रालयले अनुमति प्रदान गरेको छ ।  


थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना