उपकरण ढुवानीको समस्यामा नलसिंहगाड जलविद्युत् आयोजना

लक्ष्मीप्रसाद उपाध्याय

काठमाडौँ, पुस २० गते । जलविद्युत् आयोजनाको विस्तृत अध्ययन, इन्जिनियरिङ डिजाइनका लागि आवश्यक उपकरण ढुवानी गर्न नलसिंहगाड जलविद्युत् कम्पनीले दुई महिनाअघिदेखि गरेको प्रयास अझै सफल हुन सकेको छैन ।
जाजरकोट जिल्लाको दुर्गम ठाउँ लैखाममा निर्माण हुन थालेको यो जलविद्युत् आयोजनाको विस्तृत इन्जिनियरिङ डिजाइन निर्माण गर्ने कामका लागि आवश्यक उपकरण ढुवानी गर्न कठिनाइ भएपछि काम समेत प्रभावित भइरहेको छ । प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभाको निर्वाचनअघि नै सुरुङको अध्ययनका लागि प्रयोग गरिने ड्रिलिङ मेसिन र जेनेरेटर ढुवानीका लागि आयोजनाको परामर्शदाता कम्पनीले नेपाली सेनालाई अनुरोध गर्दै आएको थियो । नेपाली सेनाले निर्वाचनमा हेलिकोप्टर प्रयोग गरिने भएकाले ढुवानी गर्न नसकिने जनाएको थियो । यद्यपि हालसम्म पनि सो सामान ढुवानी हुन नसकेको आयोजनाको प्रवद्र्धक नलगाड हाइड्रोपावर कम्पनीले जनाएको छ ।
आयोजनाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत नरेन्द्रसिंह भण्डारीका अनुसार निर्वाचनअघि नै नेपाली सेनाको हेलिकोप्टरबाट बाँध र पावर हाउस निर्माणस्थलको अध्ययनका लागि प्रयोग गरिने उपकरण ढुवानी गर्ने योजना बनाइएको थियो तर सेनाको हेलिकोप्टर निर्वाचन आयोगको काममा प्रयोग गरिने भएकाले ढुवानी गर्न ढिलाइ भएको थियो । nalsing gad
आयोजनाको पावर हाउस निर्माण हुने लैखाम र बाँधस्थल बाह्रकोटसम्म हालसम्म सडक मार्ग पुग्न नसकेकाले तीन टन तौल भएको जेनेरेटर र ड्रिलिङ मेसिन बोकेर कार्यक्षेत्रसम्म पु¥याउन कठिनाइ भएको हो । दुई सय मिटरसम्मको चट्टान खोदेर भौगर्भिक अध्ययनमा प्रयोग गरिने ड्रिलिङ मेसिन पनि निकै तौल भएको बताइएको छ ।
भेरी नदीमा पुल नहुँदा जाजरकोटको रिन्मासम्म कन्टेनरमा ढुवानी गरिएको सो मेसिन विद्युत्गृह निर्माण हुने स्थल दल्लीसम्म ढुवानी गर्न आयोजनाले नेपाली सेनाको एमआई– १७ हेलिकोप्टर प्रयोग गर्न खोेजेको हो । जसका लागि आयोजनाका तर्फबाट ढुवानी भाडा समेत नेपाली सेनाको खातामा जम्मा भइसकेको बताइएको छ ।
नेपाली सेनाका प्रवक्ता नैनराज दाहालले बुधबार भन्नुभयो, एउटा हेलिकोप्टर पहिलेदेखि नै मर्मत सम्भारका लागि थन्किएको थियो । अर्काे हेलिकोप्टर सुर्खेतबाट नियमित मर्मत सम्भारका लागि काठमाडौँ ल्याइएको छ । त्यसको मर्मत सम्भारमा एक हप्ता लाग्ने देखिएकाले मर्मत सम्भार सकिएपछि सुर्खेतको रुट मिलाएर जलविद्युत् आयोजनाको सामान ढुवानी गर्ने योजना हामीले बनाएका छौँ ।
सन् २०१२ मा नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले गरेको सम्भाव्यता अध्ययनमा ४१० मेगावाट उत्पादन गर्न सकिने देखाएको छ । यसको विस्तृत इन्जिनियरिङ डिजाइन निर्माण गर्न नलसिंहगाड जलविद्युत् आयोजना विकास समिति खडा गरिएको थियो । गत वर्ष जेठमा यो आयोजनासहित बूढीगण्डकी जलविद्युत् आयोजना विकास समिति खारेज गरी यो आयोजनालाई कम्पनी मोडलमा निर्माण अगाडि बढाउने सरकारले निर्णय गरेको थियो ।
जाजरकोटको लैखाममा पावर हाउस र बाह्रकोटमा बाँध निर्माण गरिने भएको यो आयोजनाको पावर हाउस, बाँध स्थल, प्रसारण लाइन निर्माणका लागि ती स्थानको माटो, चट्टान, पानीको वहाब, भू–क्षयको अवस्थालगायतको भौगर्भिक अध्ययनका गर्न ३० महिनाको समयावधि दिइएको छ । परामर्शदातासँग सम्झौता भएको १५ महिनाभन्दा बढी समय बिते पनि हालसम्मको कार्यप्रगति त्यति सन्तोषजनक नभएको बताइएको छ ।
विस्तृत इन्जिनियरिङ डिजाइन निर्माण गर्नका लागि स्मेक इन्टरनेसनल कम्पनी अस्ट्रेलिया, एमडब्लुएच अमेरिकासँग सन् २०१६ मे ५ मा ठेक्का सम्झौता भएको थियो । यसअघि नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले सन् २०१२ मा विस्तृत आयोजना प्रतिवेदन तयार पारेको थियो । हाल परामर्शदाता कम्पनीले त्यतिबेला प्राधिकरणले निर्माण गरेको प्रतिवेदनसमेत पुनरावलोकन गर्ने भएको छ । करिब २०० रोपनी जग्गाको मुआब्जा निर्धारण भइसकेकाले ती जग्गाधनीलाई मुआब्जा वितरण गर्ने कार्य पनि भइरहेको छ । मुआब्जा तिरेको जग्गा भोगचलनमा समस्या आयोजनाले पावरहाउस क्षेत्र नजिकै रहेको एउटा सरकारी विद्यालयको खाली ११४ रोपनी जमिनको मुआब्जा दिएर स्वामित्व लिए पनि हालसम्म सो जग्गामा अस्थायी बसोबास गर्ने सुकुम्बासी परिवारले जग्गा छोडेका छैनन् । आयोजना प्रमुख भण्डारीका अनुसार विद्यालयलाई मुआब्जा तिरिसक्दा समेत १८ वटा घरपरिवार हालसम्म नहट्दा पावरहाउसका लागि निर्माण हुने आवश्यक संरचना निर्माणमा कठिनाइ भइरहेको छ ।

 

थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना