एउटै खेतमा २० प्रजातिका मकै


विष्णुप्रसाद पोखरेल

दमक, चैत ३ गते । झापाको गौरादह नगरपालिका वडा नं. ५ महारानीझोडालाई मकैको ‘हब’ बनाउन सुरु गरिएको छ । महारानीझोडा साना किसान सहकारी संस्थाले मकैको हब बनाउन पहल गरेको हो । राष्ट्रिय मकैबाली अनुसन्धान कार्यक्रम रामपुर चितवन हाइब्रिड कार्यक्रमले यसमा सहयोग पु¥याउँदै आएको छ ।
पाँच वर्षअघि नमुना सहकारी खेती गर्दै आएको सहकारीले मकैको बीउ उत्पादन गर्ने उद्देश्यले करिब १५ बिघामा २० प्रजातिका मकै लगाएको छ । सुरुमा मकै खेती गर्दा घाटा भएका कारण मकै खेती नगर्ने लिखित निर्णय गरेको सहकारीले त्यसको दुई वर्षपछि मकैमा आत्मनिर्भर बन्ने कार्यक्रम अघि सारेको हो । makai
सहकारी व्यवस्थापक चिरञ्जीवी भण्डारीका अनुसार पहिलो वर्ष मकै खेती गर्दा ३६ हजार रुपियाँ लगानी भएको र पछि बिक्री गर्दा २४ हजार रुपियाँ मात्र आम्दानी भएपछि मकै खेती नै नगर्ने निर्णय भएको थियो । पछि यहाँको सामूहिक खेतीलाई सहयोग गर्न कृषि वैज्ञानिक रामश्रेय शाह आएपछि दुई वर्षयता मकैको व्यावसायिक खेती सुरु भएको छ र राम्रो आम्दानी समेत लिन सुरु गरिएको छ ।
मकै खेतीलाई प्रोत्साहन गर्न संस्थाबाट बीउ खरिद गरी न्यूनतम १० कट्ठा मकै खेती गर्न प्रोत्साहन गर्न प्रतिकट्ठा दुई रुपियाँ सयका दरले अनुदान उपलब्ध गराउन थालिएको व्यवस्थापक भण्डारीले जनाउनु भयो । रामपुर कम्पोजिट मकै खेती गर्ने कृषकलाई बीउमा ५० प्रतिशत अनुदान दिइने गरेको पनि सहकारीले जनाएको छ ।

मकैको चिउरा उद्योग सुरु
यसैबीच सहकारीकी अध्यक्ष मीना ढकालका अनुसार मकै किसानहरूलाई बजारको समस्या नहोस् भनेर मकैको भण्डारणसहित मकैको चिउरा उत्पादन गर्ने उद्योग निर्माणको काम थालिएको छ ।
रोजगारी सिर्जना र कृषि उत्पादनको मूल्य अभिवृद्धि गर्न नेपाल सरकार कृषि विकास मन्त्रालयबाट गत वर्ष एक करोड ५० लाख रुपियाँ बजेट विनियोजन भएको र तीन करोड रुपियाँभन्दा बढी लगानीमा निर्माण सम्पन्न गरिने पनि ढकालले जनाउनुभयो ।
कच्चा पदार्थमा आधारित मकैको चिउरा उद्योगले स्थानीय किसानहरू उत्साहित बनेको र मकै खेती विस्तार गरिरहेको पनि ढकालले बताउनुभयो । यसमा कृषि वैज्ञानिक रामश्रेय शाहले महìवपूर्ण भूमिका खेलिरहेको पनि ढकालले जानकारी दिनुभयो । नेपालमा उत्पादन हुनसक्ने सबै प्रकारका मकैका बीउ उत्पादन गरेर किसानलाई उपलब्ध गराउने सहकारीले जनाएको छ ।

 

 

थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना