विद्युत्को सुरक्षित प्रयोग (सम्पादकीय)


‘विद्युतीय सुरक्षा, चुहावट नियन्त्रण र किफायती उपयोग ः विकास र समृद्धिका लागि विद्युत््को उत्पादनशील प्रयोग’ नाराका साथ विभिन्न स्थानमा सोमबार विद्युतीय सुरक्षा दिवसको अवसरमा कार्यक्रम सम्पन्न गरियो । विद्युत्को बढ्दो उत्पादन र प्रयोगसँगै बढेको जोखिमलाई न्यूनीकरण गर्ने उद्देश्यले यो दिवस मनाउने गरिएको हो । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका अनुसार २०६८ असारयता हालसम्म ७५२ वटा विद्युतीय दुर्घटना भए । यी दुर्घटनाबाट शारीरिक रूपमा अपाङ्गता भएका व्यक्तिको उपचार खर्च र मृत्यु भएका व्यक्तिका परिवारलाई क्षतिपूर्ति बापत १२ करोड २० लाख रुपियाँ खर्च भएको छ । विद्युतीय दुर्घटनामा परी मृत्यु हुनेमध्ये आधा जति प्राधिकरणका कर्मचारी नै रहने गरेका छन् भने अन्यमा विद्युत्सम्बन्धी काम गर्ने र सर्वसाधारण छन् ।
विद्युत्को बढ्दो प्रयोगसँगै यसबाट हुने दुर्घटना पनि बढेको छ । विद्युत् सट भई आगलागी हुँदा ठूलो धनजनको क्षति हुने गरेको छ । विद्युत् आपूर्तिकर्ता र उपभोक्ता स्वयंको लापरवाही र प्राविधिक कारणले दुर्घटना हुने गरेको छ । सुरक्षासम्बन्धी उपकरण प्रयोग नगर्नु, कमसल खालका उपकरणको प्रयोग गरिनु, जीर्ण वितरण प्रणाली, हुकिङ गरेर विद्युत् चोरी तथा हावाहुरी, चट्याङ जस्ता प्राकृतिक प्रकोप आदि कारणले दुर्घटना हुने गरेको पाइएको छ । यस्ता दुर्घटना व्यवस्थापकीय कमजोरीले हुन्छन् । विद्युतीय भार प्रवाहमा हुने आकस्मिक उतारचढावले उद्योगधन्दा, आवासीय घर तथा गोदाममा आगलागी हुने गरेका छन् । खासगरी अनियमित विद्युत्भार कटौतीले यो समस्या आउने गरेको छ । अव्यवस्थित तथा गुणस्तरहीन तार तथा ट्रान्सफर्मरका कारण आगलागीका धेरै घटना हुन्छन् । विद्युत्् प्रदायक निकायले यसमा गम्भीरता देखाउने हो भने यस प्रकारको जोखिम र प्राकृतिक प्रकोपका कारण हुने क्षति न्यूनीकरण गर्न सकिन्छ । दोस्रो पक्ष उपभोक्ता÷ग्राहक हुन् । उपभोक्ताले होशियारी नअपनाउनु र विद्युतीय सुरक्षासम्बन्धी जनचेतनामा कमीका कारण पनि दुर्घटना हुने गरेका छन् । गुणस्तरीय उपकरणको प्रयोग, विद्युतीय उपकरण चालू अवस्थामा नै छोडिदिने, विद्युत् चोरी जस्ता कारणले उपभोक्ता ठूलो जोखिममा छन् । नाङ्गो तारबाट विद्युत् हुकिङ गर्दा धेरैको ज्यान जाने गरेको छ । यसबाहेक विद्युत्सम्बन्धी काम गर्ने कामदार र घर निर्माण मजदुरले विशेष सजगता नअपनाउँदा पनि ज्यानै जाने गरेका छन् । उनीहरुलाई सुरक्षासम्बन्धी ज्ञान दिनसक्ने हो भने पनि धेरै दुर्घटनाबाट जोगाउन सकिन्छ । त्यसैले विद्युत् प्रदायक निकाय नेपाल विद्युत् प्राधिकरण र उपभोक्ता स्वयम्को सजगताबाट विद्युतीय जोखिम न्यूनीकरण गर्न सकिन्छ ।
अति आवश्यकीय ऊर्जाका रूपमा प्रयोग भइरहेको विद्युत्को सुरक्षित प्रयोगमा सबैको ध्यान पुग्नु आवश्यक छ । सेवा प्रदायकले गुणस्तरीय विद्युतीय उपकरण र सामग्री प्रयोग गरे दुर्घटनाको जोखिम कम गर्न सहयोग पुग्छ । ट्रान्सफर्मर, तार लगायतका उपकरण गुणस्तरीय हुनुका साथै सुरक्षित तरिकाले वितरण प्रणाली तयार गर्नु आवश्यक छ । जथाभावी टाँगिएका तार र असुरक्षित ढङ्गले राखिएको ट्रान्सफर्मरले जोखिम बढाएका छन् । विद्युत््भारमा हुने उतारचढावले आगलागीका घटना हुनसक्छन् । यसलाई सम्बन्धित निकायले ध्यान दिन आवश्यक छ । उपभोक्ता÷ग्राहकको सानो लापरवाहीले धनजनको ठूलो क्षति हुने गरेको छ । घरमा प्रयोग गरिने विद्युतीय उपकरण गुणस्तरीय हुनुका साथै होशियारीपूर्वक प्रयोग गरिएमा जोखिम न्यूनीकरण गर्न सकिन्छ । यसका लागि उपभोक्तामा चेतना अभिवृद्धि गर्नु जरुरी छ । विद्युतीय क्षेत्रमा काम गर्ने व्यक्तिले विशेष सजगता अपनाउनै पर्छ । विद्युतीय दुर्घटना नियन्त्रण र त्यसबाट हुने क्षतिको क्षतिपूर्तिसम्बन्धी स्पष्ट कानुनी व्यवस्था आवश्यक छ । यसबाहेक विद्युतीय सुरक्षा दिवसका अवसरमा आयोजित कार्यक्रममा सोमबार राजधानीमा ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री वर्षमान पुनले भनेजस्तै विद्युतीय दुर्घटनामा तेस्रो पक्ष बीमा गर्नुपर्ने खाँचो देखिएको छ । यसले पीडितलाई आर्थिक राहत प्रदान गर्छ भने क्षति व्यहोर्ने संस्थालाई सहज हुनसक्छ ।

 

 

 

थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना