लागूऔषधको प्रयोग जटिल समस्या

देवबहादुर कुँवर

काठमाडौँ, असार ७ गते । गृह मन्त्रालयले लागूऔषध दुरुपयोग तथा ओसारपसारविरुद्धको अन्तर्राष्ट्रिय दिवस जुन २६ (असार १२ गते ) लाई विशेष कार्यक्रमको आयोजना गरी मनाउने निर्णय गरेको छ । गृह सचिव प्रेमकुमार राईको अध्यक्षतामा बुधबार मन्त्रालयमा बसेको बैठकले ‘स्वस्थ, सवल र समृद्ध नेपालको प्रतिवद्धता, लागूऔषध अपराधविरुद्धको ऐक्यवद्धता’ भन्ने नाराका साथ साताव्यापी कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेको हो । लागूऔषध दुरुपयोग तथा ओसारपसारविरुद्धको दिवस मूल आयोजक समितिले देशका ७७ वटै जिल्लाहरुमा विभिन्न किसिमका जनचेतानमूलक २६ वटा कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने जनाएको छ ।
लागूऔषध दुब्र्यसन तथा कारोवारका लागि नेपाल प्रयोग हँुदै आएको चर्चा गर्दै सचिव राईले भन्नुभयो,‘लागूऔषधको प्रयोग र कारोवार नियन्त्रण गर्न सबै नेपालीको साझा दायित्व हो ।’
लागूऔषधको कारोवार तथा प्रयोग कानुनी रुपमा अपराध हो भन्ने कुरा जान्दा जान्दै पनि आपराधिक गिरोहले आर्थिक आयआर्जनका लागि यस्तो अपराध गर्दै आएको छन् भन्दै उहाँले यसकाविरुद्ध कानुनी कारवाहीका अतिरिक्त सर्वसाधारणमा जनचेताना आवश्यक रहेको टिप्पणी गर्नुभयो । Home_ministry
लागूऔषधविरुद्ध सर्वसाधारणको सचेतनाका लागि विभिन्न सन्देशसहितको एसएमएस सेवा र चलचित्र सुरु नहुनु अगाडि हलहरुमा ‘लागूऔषध दुरुपयोग नगर्न र नगराउन’ भन्ने चेतनामूलक सन्देशहरु सार्वजनिक गर्ने बताइएको छ ।
मन्त्रालयले ७७ वटै जिल्ला प्रशासन कार्यालयहरु, लागूऔषध नियन्त्रणमा क्रियाशील राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सङ्घ संस्थासँग सहकार्य गरी जनचेतना कार्यक्रम सञ्चालन गरिने बताएको छ । लागूऔषधको प्रयोग युवा माझ जटिल समस्याका रुपमा देखापरेको छ ।
लागूऔषध नियन्त्रण व्युरोका अनुसार, नेपालमा करिब एकलाख ५० हजार लागूऔषध दुव्र्यसनीहरु रहेको अनुमान गरिएको छ । भारतसँगको खुला सिमानाका कारण लागूऔषध नियन्त्रण जटिल समस्या बन्दै गएको हो ।
लागूऔषध व्युरोले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार, एकलाख ५० हजार लागूऔषध दुब्र्यशनीहरुमध्ये ५२ प्रतिशत १५ देखि २४ वर्ष उमेर समूहको रहेका छन् । ४२ प्रतिशत २५ देखि ३४ वर्ष उमेर समूहका छन् ।
त्यस्तैं, बाँकी छ प्रतिशत ३५ वर्षभन्दा माथिको उमेर समूहका छन् । शैक्षिकस्तरको आधारमा २८ प्रतिशत दुव्र्यसनीहरुको शैक्षिक योग्यता एसएलसीभन्दा कम, २२ प्रतिशत एसएलसी उत्तीर्ण र ३१ प्रतिशत ११÷१२ तथा स्नातकसम्म अध्ययनरत छन् ।
प्रत्येक वर्ष लागूऔषध दुव्र्यसनीहरुको सङ्ख्या ११.३६ प्रतिशतले बृद्धि भइरहेको मन्त्रालयद्वारा जारी प्रेस विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । करिब ५७ प्रतिशतले सुई तथा सिरिन्जको माध्यमबाट लागूऔषध प्रयोग गर्ने गर्छन् । युवा लागूऔषधको कुलतमा फस्नुमा साथीसंगीका अतिरिक्त अभिभावकको हेलचेक्र्याइँ र भारतसँगको खुला सिमाना भएको दावी प्रहरीको छ । मन्त्रालयमा सशस्त्र प्रहरी र नेपाल प्रहरीका निमित्त प्रहरी महानिरीक्षकहरुको समेत उपस्थिति रहेको थियो ।
हाल, विश्वमा १४ करोड लागूऔषध दुव्र्यसनीहरु रहेको अनुमान गरिएको छ । बर्सेनि दुईलाख ५३ हजार ब्यक्तिहरुको लागूऔषध दुव्र्यसनका कारण मृत्यु हुने गरेको छ । मदिरा, खैनी, चुरोटसँगै गाँजा, चरेश, हिरोइन, अफिम, औषधिजन्य लागूऔषधको बढी प्रयोग हुने गरेको छ ।
गाजा, चरेश र अफिमबाहेक अन्य लागूऔषध अन्य मुलुकबाट नेपाल आउने गरेको छ । लागूऔषध प्रयोगकर्तामा प्राणघातक रोग एचआईभी÷एड्स, क्षयरोग टीबी, हेपाटाइटिस बी र सीको समस्या देखिने गरेको छ ।
त्यस्तैं, लागूऔषध दुव्र्यसन गर्नेहरुमध्ये नेपालमा करिब ८० प्रतिशतमा एचआईभी एड्सको सङ्क्रमण देखिएको स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले जनाएको छ । मन्त्रालयले लागूऔषध दुरुपयोग तथा ओसारपसारविरुद्धको जनचेतनामूलक दिवसमा सबैलाई सहभागी हुन आग्रह गरेको छ ।

 

थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना