रोचक विश्वकप फुटबल

prajit shakyaप्रजित शाक्य

 

एक हप्ता बितिसक्यो विश्वभरका फुटबलप्रेमीलाई फुटबलको ज्वरोले च्यापेको । यो ज्वरो अझ अर्को तीन हप्ता नबिती निको हुनेछैन । विश्वकप फुटबलको रोमाञ्चकारी अनुभव अहिले अर्बौं फुटबलप्रेमीले गरिरहेका छन् ।
विश्वकप सुरुआती स्थितिमा नै छ । तर पनि विश्वकप प्रतियोगिताका प्रारम्भिक सातामा नै चर्चालायक धेरै घटना भए । स्तब्धकारी अनि नाटकीय घटना, रोनाल्डोको ह्याट्रिक, विवादास्पद भिडियो एसिसटेन्ट रिभ्यू (भिएआर), जर्मनी र अर्जेन्टिनाको हार इत्यादि । विश्वले सुरुका आठ दिनमा नै पाँच आत्मघाती र एघार पेनाल्टी गोल देख्न पाए ।
नामी टिम सङ्घर्षरत्
पछिल्लो विश्वकपको उपाधि भिडन्त गर्ने दुई राष्ट्र जर्मनी र अर्जेन्टिना अहिले कसरी आ–आफ्नो शाख–लाज जोगाउने भन्ने सोचिरहेका छन् । च्याम्पियन जर्मनीले उपाधि रक्षा अभियानमा पहिलो खेलमै मेक्सिकोसँग १–० ले हार बेहो¥यो । जसको कल्पना शायदै कसैले गरेका थिए । विश्वकपमा खेल्दा जर्मनीको टिममा सधैँ प्रतिभाशाली खेलाडी हुन्छन् । यसपटक पनि स्थिति फरक छैन । इङ्लिस प्रिमियर लिगजस्तो खेलमा वर्षका उत्कृष्ट उदियमान खेलाडीको अवार्ड पाएका लेरोई साने समेत जर्मनीको टिममा नपर्नुले उनीभन्दा पनि उत्कृष्ट खेलाडी टिममा छनोट भएको पुष्टि गर्छ ।
यद्यपि, यसपालि जर्मनीको समस्या भनेको यी सबै प्रतिभाशाली खेलाडी एकजुट भएर खेल्न नसक्नु देखियो । हुन त जर्मनीको खेल एक्कासि नराम्रो भएको होइन । विश्वकपमा खेल्न आउनुअघि पछिल्ला छ मैत्री खेलमा जर्मनीले एक खेलमात्र जितेको थियो, त्यो पनि तुलनात्मक रूपमा कमजोर मानिएको साउदी अरबविरुद्ध ।
अर्जेन्टिनाको हालत त झन् कमजोर छ । हिजो शुक्रबार बिहानसम्म अर्जेन्टिना दुई खेल खेलिसक्दा पनि जितविहीन छ । पहिलो खेलमा मात्र तीन लाख ३० हजार जनसङ्ख्या भएको आइसल्यान्डसँग १–१ ले बराबरीमा रोकियो अर्जेन्टिना । त्यसपछि दोस्रो खेलमा त क्रोसियासँग ३–० ले हारेर अर्जेन्टिनाले बेइज्जती नै कमायो । यी दुई खेलले अर्जेन्टिना समूह चरणबाट बिदा भयो भने कसैले आश्चर्य मान्ने छैन । यसो भए विश्वकप इतिहासकै ठूलो उलटफेरमध्ये एक हुनेछ । अर्जेन्टिनाले अब अन्तिम खेलमा आफ्नो गौरव कायम राख्न नाइजेरियालाई राम्रैसँग जित्नुपर्नेछ ।
जर्मनी, अर्जेन्टिना मात्र होइन विश्वकपको उपाधि दाबेदार, फुटबलका महाशक्ति भनिएका अन्य टिम ब्राजिल, स्पेन, फ्रान्सको पनि प्रदर्शन खासै उल्लेखनीय रहेन । यद्यपि फ्रान्स दुई खेल जितेर नकआउट चरणमा पुगिसक्यो । अचम्म लाग्नसक्छ, पहिलो राउन्डमा फिफा वरियतामा शीर्ष छ स्थानमा रहेका राष्ट्रमध्ये पाँचले खेल जित्न सकेनन् । शीर्ष १२ भित्र परेकामध्ये पनि तीन टिम बेल्लियम (तेस्रो वरियता), फ्रान्स (सातौँ वरियता) र डेनमार्क (१२ औँ वरियता) ले जिते । अझ उदेकलाग्दो, फिफा वरियतामा नवौँ स्थानमा रहेका ‘कोपा अमेरिका च्याम्पियन’ चिली विश्वकपमा पनि चयन हुन सकेको थिएन । यसगरी, इटाली र नेदरल्यान्ड्स पनि छनोट चरणबाटै बाहिरिएका थिए । यस्तो दृश्यले अहिले विश्व फुटबलमा महाशक्ति टिम भनेको छैन भन्दा हुन्छ ।
विवादास्पद भिएआर
विश्वकपमा पहिलो पटक प्रयोग गरिएको भिडियो सहायक प्रणाली (भिएआर)ले पनि ठूला टिमले जस्तै निराश पारिरहेको छ । हुन त भिएआर समर्थकले रेफ्रीमाथि लगाउँदै आएको विभेद, अयोग्य र घुस्याहाको आरोप रोक्न यसको प्रयोग गरिएको भन्छन् । यो प्रविधि अन्य धेरै खेलमा लागू भए पनि फुटबलमा प्रयोग गर्न गाह्रो भइरहेको थियो । फुटबलका समर्थक यस प्रविधिले फुटबलको मर्मलाई कायम राख्न नसक्ने पक्षमा रहेपछि यसको प्रयोगमा ढिलाइ भएका थियो । हुन पनि यो प्रविधि प्रयोग भएको यही विश्वकपमा यस्तै देखियो । भिडियो रिप्ले (पुनरावृत्ति) हेर्नका लागि मस्कोमा अवस्थित दुई साना कोठाले विश्वकप फुटबलमा सहभागी राष्ट्रको सपना तोडिरहेको छ भन्दा फरक पर्दैन ।
फुटबलमा खेलको परिस्थिति, खेलाडीको आशय हेरेर रेफ्रीले फल, पेनाल्टी, कार्ड आदिमा आफ्नो स्वविवेक प्रयोग गरेर निर्णय दिनुपर्ने हुन्छ । तर भिएआर उपलब्ध भएपछि अब त्यस्तो स्थिति अन्त्य भएकै भान हुन्छ । रेफ्रीहरू आफू जोगिन छिनछिनमा भिएआरतर्फ इशारा गरिरहेका छन् । खेलको स्थिति र भावनाअनुसार पेनाल्टी, फ्री किक नदिए पनि हुने परिस्थितिमा पनि भिएआरको प्रयोगले निर्णय उल्ट्याइएको छ । रेफ्रीले सुरुमा नदिएको गोल, गोल साबित भएका छन् भने दिएको गोल रद्द भएका छन् । मुख्यतः समर्थकहरू भिएआरका कारण धरै अलमल्लमा परेका छन् । यो विश्वकपको पहिलो राउन्डले नै भिएआरमा धेरै सुधारको आवश्यकता देखाएको छ ।
पेनाल्टी र आत्मघाती गोलको विश्वकप
फुटबलमा दर्शक आकर्षक मुभ (चाल) सहित गोल हेर्न चाहन्छन् । त्यस्ता गोल जसले आनन्द देओस् तर यस विश्वकपमा प्रायः गोलहरू सेट पिस, पेनाल्टी र आत्मघातीरूपमा भएका छन् । ‘रनप्ले’ मा प्रायः टिम गोल गर्न सङ्घर्षरत देखिए । विश्वका सर्वश्रेष्ठ ठानिएका फुटबलर लियानेल मेसी पनि यो कथामा सामेल हुनुहुन्छ । उद्घाटन खेलमा रुसका अलेक्जेन्डर गोलोभिनले फ्री किकमा साउदी अरब विरुद्ध गरेको गोलको निरन्तरता कायम छ । भिएआरको प्रयोगले पनि खेलमा पेनाल्टी, फ्री किकको सङ्ख्या बढ्दो छ ।
अहिले नै पछिल्लो विश्वकपको पूरै समूह चरणमाभन्दा बढी पेनाल्टी प्रहार भइसके । दोस्रो राउन्डको आधी बाटो पनि नपुगेको अवस्थामा चालू विश्वकपमा रेफ्रीले ११ पटक पेनाल्टीतर्फ इशारा गरिसके । यसअघिको विश्वकपमा समूह चरण सकिँदा मात्र दश पेनाल्टी प्रहार भएका थिए ।
आत्मघाती गोलको मामिलामा पनि पहिलो हप्ता नै चालू विश्वकपले छलाङ् मा¥यो । प्रतियोगिताको सुरुआती स्थितिमा नै पाँच आत्मघाती गोल भइसके । जुन सन् १९९८ मा फ्रान्समा भएको विश्वकपमा छ आत्मघाती गोलसहित बनेको कीर्तिमानभन्दा मात्र एक कम हो ।
छायाँमा नामी खेलाडी
सन् २०१८ को विश्वकपमा ‘ठूला नामी’ आफूमाथिको अपेक्षाको भार बहन गर्न सक्षम देखिएनन् । अर्जेन्टिनाका लियोनेल मेसी होस् या ब्राजिलका नेमार, इजिप्टका मोहमद सलाह अथवा उरुग्वेका लुइस सुवारेज ! यी ठूला नामले निराश मात्र पारेका छन् । विश्व फुटबलमा अर्का सुपरस्टार क्रिस्टियानो रोनाल्डोले मात्र दुई खेलमा चार गोल गरेर आफ्नो आलोचना गर्ने ठाउँ दिएका छैनन् । तर रोनाल्डोको खेलमा पनि विगतमा जस्तो दम देखिएको छैन । यद्यपि उहाँले यसपालि गोल्डेन बुट जितेमा आश्चर्य नमाने हुन्छ । स्पेनका डिएगो कोस्टा र रुसका डेनिस चेर्सिएभ तीन–तीन गोल गरी रोनाल्डोलाई पछ्याउँदै छन् ।
स्विट्जरल्यान्डविरुद्ध खेल्दा ब्राजिलका नेमार पूरा निगरानीमा रहनुभयो । जसले गर्दा उहाँले आफ्नो स्वाभाविक प्रदर्शन गर्न सक्नुभएन । सुपरस्टार मेसीको पनि अहिलेसम्मका दुई खेलमा प्रभावशाली प्रदर्शन हुन सकेको छैन, जुन दर्शकहरू विश्वकपको मञ्चमा उहाँबाट चाहन्छन् । फुटबलको यस सत्रमा ४४ गोल गरेर चर्चाको मामिलामा रोनाल्डो र मेसीलाई पनि टक्कर दिनुभएका सलाह पनि आफ्नो पहिलो विश्वकपमा फिक्का देखिनुभयो । यद्यपि शतप्रतिशत तन्दुरुस्त नभएकोले सलाहलाई आलोचना गर्ने ठाउँ छैन । सलाहको प्रेरणा मैदानमा नपाए पनि इजिप्ट दुवै खेलमा पराजित भएर प्रतियोगिताबाट बिदा भइसकेको छ ।

 

थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना