२५० रोपनीमा चिया खेती

बेलिना थापा

लमजुङ, भदौ २ गते । लमजुङको क्व्होलासोंथर गाउँपालिका ४ भुजुङमा सामुदायिक रूपमा चियाखेती गरिएको छ । ग्रामीण पर्यटकीय गाउँ भुजुङमा २५० रोपनी क्षेत्रफलमा चियाखेती गरिएको हो । स्थानीयले वडाको सहयोगमा चियाखेती गर्दै आएका छन् । चियाखेतीले जीवनस्तर उकास्नुका साथै आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकलाई समेत लोभ्याउने गरेको छ । गाउँलेले हरेक वर्ष चियाखेती विस्तार गर्दै आएका छन् । १५ वर्षअघि इलामबाट चियाको बेर्ना ल्याएर गाउँको त्रिभुवन विद्याश्रम माध्यमिक विद्यालयको १० रोपनी जग्गामा चियाखेती गरेका थिए । अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजना इलाका संंरक्षण कार्यालय भुजुङको सहयोगमा स्थानीय चियाखेती परीक्षणको रूपमा विस्तार गरेका थिए । तीन वर्षसम्म गरिएको सो परीक्षण सफल भएपछि २०५९ सालदेखि भुजुङका बासिन्दाले थप ५० रोपनी क्षेत्रफलमा चियाखेती विस्तार गरेको वडाध्यक्ष खिमबहादुर गुरुङले बताउनुभयो । उहाँकाअनुसार त्यसपछिका वर्षमा विस्तारै चियाखेती विस्तार गरिँदै लगिएको हो । खेती विस्तारले फाइदा भएको छ । ‘चियाखेतीबाट स्थानीयको आयआर्जनमा सघाउ पु¥याएको छ । राम्रो आम्दानी गरेका छन् उहाँले भन्नुभयो, ‘चियाले पर्यटकलाई आकर्षित गर्न थालेको छ । ’ chiya kheti
झण्डै एक हजार सात सय मिटरको उचाइमा रहेको भुजुङमा लगाइएको चियाले पर्यटकको मन तानेको स्थानीय यमबहादुर गुरुङले बताउनुभयो । ‘चिया बगान हेर्नकै लागि पर्यटक आउँछन् । फोटो खिच्छन् । रमाउँछन्’ उहाँले भन्नुभयो, ‘चियाखेतीले आम्दानी भएको छ, पर्यटकलाई पनि आकर्षित गरेको छ । भुजुङमा तक्दा ७८ र गुम्दा नामक चियाखेती गरिएको छ । स्थानीयका अनुसार वैशाखदेखि असोज १५ सम्म १५÷१५ दिनको फरकमा मुना टिप्ने गरिन्छ । टिप्ने चियाको मुना अहिले हप्ता दिन नबित्दै टिप्ने गरिएको छ । कम्मर साइजमा मुना पलाएपछि चिया टिपेर आफ्नो घर तथा होमस्टेमा प्रयोग गर्ने गरिन्छ । होमस्टे सञ्चालकका अनुसार चिया बगानबाट चियाको मुना टिपेर ल्याएपछि नरम कपडाले छोपेर घाममा सुकाइने गरिन्छ । घाममा ओइलिएपछि ढिकीमा कुटेर हावा नछिर्ने गरी प्लास्टिकमा राखेपछि २४ घन्टामा बास्नादार चिया तयार हुन्छ । गाउँमै चिया उत्पादन हुन थालेपछि गाउँमा आउने आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकलाई चखाउने गरिएको छ । अन्य पर्यटकीय गाउँमा पनि भुजुङको चिया प्रयोग गरिने गरिएको छ ।
भुजुङ घुम्न जाने आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकले चियालाई उत्तिकै मन पराउने गरेको छ । उनीहरू चिया लिएर मात्रै फर्कने गरेका छन् । चिया बगानमा विद्यार्थीको शैक्षिक भ्रमणको गन्तव्य बन्दै गएको छ । अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजना एक्याप इलाका संरक्षण कार्यालय भुजुङका प्रमुख राजेशप्रसाद गुप्ताका अनुसार भुजुङमा चियाखेतीका लागि कार्यालयले सहयोग गर्दै आएको छ । चियाबारी वरपर काँडेतारले बारेको छ । प्रत्येक जेठ र असोजामा चिया बगानको गोडमेल गर्ने गरिएको छ । भुजुङको चिया बेंसीसहरका साथै पोखरा, चितवन, काठमाडौँदेखि नेपाल बाहिर साउदी अरब, दुवई, कतार, अमेरिका, बेलायतलगायतका ठाउँमा रहेका आफन्तजनलाई कोसेलीको रूपमा पठाउने गरिएको छ ।

यो वर्ष आठ हजार बिरुवा विस्तार
पर्यटकीय गाउँ भुजुङमा यो वर्ष ११ रोपनी खाली जग्गामा आठ हजार चियाका बिरुवा रोपिएको छ । गाउँलेले झाडी फाँडेर बिरुवा रोपेका छन् । अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजना एक्याप इलाका संरक्षण कार्यालय भुजुङका प्रमुख गुप्ताले चियाका बिरुवा निःशुल्क उपलब्ध गराएको बताउनुभयो । गाउँमा चियाखेतीको सुरुवात भएदेखि नै कार्यालयले सहयोग गर्दै आएको उहाँले बताउनुभयो । उहाँकाअनुसार एउटा बिरुवाको सात रुपियाँ पर्छ । भुजुङ गाउँका करिब चार सय घरधुरीले चियाखेती गरेका छन् । ‘पानी पर्ने समयमा मुना टिप्ने उपयुक्त हुन्छ । यो समयमा मुना पनि वृद्धि हुँदै जान्छ’ उहाँले भन्नुभयो । अहिले रोपेको बिरुवाबाट मुना टिप्नका लागि साँढे तीन वर्षमा उपयुक्त हुने गुप्ताले बताउनुभयो ।

थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना