सिकाली जात्रा मनाउँदै खोकनाबासी

गोरखापत्र समाचारदाता

ललितपुर, असोज २६ गते । ललितपुरको खोकनामा दसैँको कुनै रौनक छैन । यहाँ दसैँको सट्टा स्थानीय सिकाली (सिद्धिकाली) जात्रा मनाउन सबै व्यस्त छन् ।
खोकना वस्तीका नेवार समुदायलाई अहिले दसैँ नभएर सिकाली जात्राकोे चटारो छ । यहाँका बासिन्दा सिकालीजात्रालाई मुख्य पर्वका रूपमा मनाउने गर्छन् ।
घटस्थापनादेखि सुरु भई फूलपातीसम्म मनाइने सो जात्राको मुख्य आर्कषण देवी नाचलाई लिइन्छ ।
खोकनाबासीले टीका जमरा चलन नगरेको र जात्रालाई नै दसैँको रूपमा मान्ने गरेको रुद्रायणी गुठीका बैदार बेखनर महर्जनले जानकारी दिनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, ‘खोकनामा मुख्य तगु, सलागु र जगु गरी तीनवटा गुठी छन् ।’
उहाँले पहिलो दिन बिहान तगु र सला गुठीका चार कुमार केटा उपवास बसी सिकाली देवीलाई विधिपूर्वक गोप्य पूजा गर्ने चलन रहेको जानकारी दिनुभयो ।
महर्जन भन्नुहुन्छ, ‘पूजाका क्रममा चौरमा मानिस, चराचुरुंगी र जीवजन्तु कोही बस्न नमिल्ने मान्यता छ ।’
त्यसैगरी आश्विन शुक्ल तृतीयाका दिनमा तीनवटै गुठीबाट एक राँगा बस्तीको पश्चिमपट्टिको ढोकासी भन्ने ठाउँमा रहेको ‘चो फल्चा’ (पाटी) अगाडि बलि दिइन्छ । त्यसको प्रसाद बेलुका सिकाली देवीलाई चढाइन्छ । अन्त्यमा गुठियारले प्रसाद ग्रहणपछि आ–आफ्नो गुठीमा ‘छोयला बू’ भनी उत्सव मनाउने पनि उहाँले जानकारी दिनुभयो ।
‘पञ्चमीको दिनमा आ–आफ्नो गुठीमा भैरव प्रतिस्थापना गरी प्रत्येक गुठीमा ‘क्व’ (घ्याम्पो) द्ययः (देवता) नवदुर्गाका रूपमा तयार गरिन्छ’, महर्जनले थप्नुभयो, षष्ठीका दिन सिकाली चौरमा बिहान ४६ देवगणसहित स्थानीयवासी सिकाली चौरमा हुने अश्वमेध यज्ञमा सहभागी भएपछि सोही साँझ ४६ देवगण, वीरभद्र, महाकाली, भैरव र देवताको खट गाउँ परिक्रमा गराइने चलने छ । जात्राको अन्तिम दिन फूलपातीमा देवी नाच गराइन्छ ।
सप्तमीका दिन तल्लो लाछीस्थित मुख्य डबलीमा नाच देखाउने प्रचलन छ । जात्राको मुख्य रौनकका रूपमा यो नाचलाई लिइन्छ । यसरी औपचारिक रूपमा जात्रा सकिन्छ । अष्टमी, नवमी र विजयादशमीदेखि पूर्णिमासम्म खोकनामा अरू जात्रापर्व हुँदैन ।
महर्जनका अनुसार खोकनावासीले दसैंका रूपमा जनैपूर्णिमा धस्ज्याका दिनमा मनाउने गरेका छन् । त्यस दिन बिहान टोल, चोक र आँगन सफा राखी नुहाइधुवाइ गरी चोखो भई क्रमशः कुमार, गणेश, रुद्रायणी र श्रीखण्ड भगवान् मन्दिरमा गई पूजा गरिन्छ । ‘त्यसपछि रुद्रायणी देवतालाई मन्दिरबाहिर ल्याई हाँस र बोका बलि चढाई चौरमा लगिन्छ र बेलुका विश्वकर्मा पूजा गरिन्छ,’ उहाँले भन्नुभयो ।

 

थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना


Copyright © 2014, Gorkhapatraonline.com. All rights reserved. | Developed by: Young Minds