योजनामा नहोस् अलमल (सम्पादकीय)

नेपाल सरकारले सन् २०२० लाई पर्यटन वर्षका रूपमा घोषणा गरेर यस अवधिमा बीस लाख विदेशी पर्यटकलाई नेपाल भिœयाउने महŒवाङ्क्षी योजना अघिसारेअनुरूप विभिन्न पूर्वाधारका काम भइरहेका छन् । पर्यटक आगमनको पहिलो मार्ग भनेको हवाईमार्ग नै हो । यतिबेला एक मात्र अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको सुधारको काम भइरहेको छ भने छिट्टै निर्माण सम्पन्न गर्नेगरी काम भइरहेको लुम्बिनीको दोस्रो अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको द्रुत गतिमा भइरहेको काम अचानक रोकिनुले अन्योलपूर्ण स्थिति उत्पन्न भएको छ ।
गौतम बुद्धको जन्मस्थलका रूपमा विश्वमा परिचित लुम्बिनी क्षेत्र पर्यटकीय दृष्टिले महŒवपूर्ण स्थलमध्येमा पर्छ । बौद्ध धर्मावलम्बीका लागि मात्रै नभएर सबैखालका पर्यटकका लागि लुम्बिनी आकर्षणको केन्द्र बन्दै आएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा सिधा उडान हुँदा छोटो भ्रमण तय गरेर आउने पर्यटकका लागि समय र खर्चका दृष्टिले पनि लाभदायक हुनुले आकर्षणमा थप वृद्धि हुने स्पष्ट देखिन्छ ।
लुम्बिनी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको निर्माण प्रारम्भ सन् २०१६ को जनवरीबाट गरिएको थियो र निर्माण सम्पन्न गरिसक्ने समयावधि चार वर्ष निर्धारण भएर ठेकेदार कम्पनीले काम थालेको थियो । निर्धारित समयावधिमै पूर्ण रूपमा काम सक्नेगरी तदारुकतासाथ काम भइरहेकाले राष्ट्रिय गौरवका अन्य योजनामा जस्तो यसमा अलमल हुने अवस्था आउने छैन भन्दै सम्बन्धित निकायले भन्दै आएकामा एकाएक निर्माणको काम रोकिनुलाई नागरिक स्तरबाट समेत चासोका रूपमा हेरिएको छ । चिनियाँ ठेकेदार कम्पनी ‘नर्थवेस्ट सिभिल एभिएसन कन्स्ट्रक्सन कम्पनी’ ले समयमा भुक्तानी नपाएका कारण निर्माणसामग्री अभाव झेल्नुपरेकाले काम रोकेको जनाएको छ । यता विमानस्थल आयोजनाले रकम निकासाका लागि संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयमा समयमै फाइल अघि बढाउदाँसमेत निकासा हुन नसकेको जनाएको छ । विमानस्थल निर्माणका लागि मूल दातृनिकाय एसियाली विकास बैङ्कले रकम उपलब्ध गराउँदै आएकोमा मन्त्रालयले समयमै फाइल अघि नबढाइदिएका कारण रकम निकासामा अलमल हुँदा ठेकेदार कम्पनीले काम रोकेको आयोजनाको जिम्मेवार पक्षले जनाएको छ । विमानस्थल निर्माणमा एसियाली विकास बैङ्क, ओपेक फन्ट फर इन्टरनेसनल डेभलपमेन्ट र नेपाल सरकारको समेत लगानी रहेको छ । धावनमार्गको कालोपत्रे गर्ने काम अन्तिम चरणमा पुगेर केवल पाँच सय मिटरमात्रै बाँकी रहेको र अन्य बाह्य संरचनाको काम निर्माण गर्न बाँकी रहेको अवस्थामा द्रुत गतिमा भइरहेको काम एकाएक रोकिनुले राष्ट्रिय गौरवकै योजनामाथि धक्का पुगेको छ । मेलम्ची खानेपानी आयोजनालगायतका अन्य कतिपय योजनामा निर्माण कम्पनीका कारण काम रोकिएर अन्योल बढिरहेको अवस्थामा यो योजनामा भने समन्वयको अभावले यो स्थिति उत्पन्न हुन पुगेको देखिन्छ । सम्बन्धित निकायले बेलैमा ध्यान नपु¥याउने हो भने पोखरामा निर्माण भइरहेको क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको काममा पनि यही अवस्था उत्पन्न नहोला भन्न सकिँदैन ।
लुम्बिनी हाम्रो मात्रै नभएर विश्वको ध्यान खिचिरहेको पवित्र स्थल हो । संयुक्त राष्ट्रसङ्घअन्तर्गत सन् १९७१ मा राष्ट्रसङ्घीय लुम्बिनी विकास योजना तयार भएर यहाँको विकासमा पहिलो पटक विश्वको ध्यान तानिएको थियो । यसैअन्तर्गत जापानी वास्तुविद् केन्जो टाँगेले सन् १९७२ मा गुरुयोजना तयार पारेर १९७९ मा स्वीकृत भई सन् १९८५ मा काम सक्नेगरी थालिएको गुरुयोजनाअनुसारको काम अझै पनि सम्पन्न भइसकेको छैन । विभिन्न देशका स्तूपा बन्नेक्रम जारी नै छ भने अन्य संरचनाका काम पनि सुस्त गतिमा भइरहेका छन् । ‘बुद्ध सर्किट’ को अवधारणाअनुसार लुम्बिनी प्रमुख केन्द्रमा पर्ने भएकाले पनि विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत यस स्थलको विकासमा विशेष ध्यान पु¥याउन आवश्यक छ ।
सरकारले भ्रमण वर्षलाई सफल बनाउन अनेक तरहले विश्व समुदायको ध्यानाकर्षण गरिरहेको छ । राष्ट्रप्रमुख तथा सरकार प्रमुखका मित्रराष्ट्रमा भएका भ्रमणमा पर्यटन प्रवद्र्धनलाई विशेष महŒवसाथ उठाइएको छ । पाहुना बोलाउनु मात्रै महŒवपूर्ण होइन, आवागमनलाई सहज बनाउने, बसाइ अवधिलाई सुविधाजनक बनाउने र बसाइ अवधि लम्ब्याउनेतर्फ सरकारले आवश्यक भौतिक पूर्वाधार बेलैमा व्यवस्थित गर्न ध्यान पु¥याउनैपर्छ । खर्च गर्ने क्षमता भएका पर्यटकले सुविधाप्रति चासो राख्ने भएकाले उनीहरूको चाहनाअनुसारको सेवा–सुविधा उपलब्ध गराउनेतर्फ अग्रसरता देखाउन आवश्यक छ ।

 

 

 

थप समाचार
प्रतिकृया
नाम

ईमेल

ठेगना


Copyright © 2014, Gorkhapatraonline.com. All rights reserved. | Developed by: Young Minds